کتاب رم کولهاس گفتگو با دانشجویان تـرجمـه‌ حسام عشقی‌صنعتی

اکنون دیگر نام «رم کولهاس» بیش‌ازپیش در ایران شناخته شده است. از زمان انتشار اولین نوشتار منتشرشده دربارهٔ کولهاس در ایران، یعنی کتاب «کوچک، متوسط، بزرگ، خیلی بزرگ» و پیش‌بینی او دربارهٔ تأثیر موج نئو-کولهاسیسم در ایران تا اکنون جامعهٔ جوان معماری (حتی دانشجویان) نه‌فقط با تصویر پروژه‌ها، بلکه به طور عمیق‌تر با اندیشه‌های این معمار نابغهٔ هلندی آشنا شده‌اند و جدیدترین پروژه‌های معماری، کتاب‌ها، مقالات، سخنرانی‌ها و مصاحبه‌هایش را دنبال می‌کنند.
کتاب حاضر، گفتگوی رم کولهاس با دانشجویان معماری دانشگاه رایس، واقع در هیوستون، تگزاس آمریکاست. این گفتگو در سال ۱۹۹۱ انجام شد، یعنی در زمانی که او در حال اتود زدن بر روی پروژه‌های شاخصش بود. جذابیت این کتاب به این دلیل است که می‌توانید نظرات، تفکرات و حالات روحی این ستارهٔ معماری در قرن بیست و یکم را از فحوای کلامِ کنایه‌آمیز و پر از استعاره‌اش دریابید. ساختار کتاب بر سه بخش استوار است. بخش اول کتاب، متن سخنرانی او برای دانشجویان است. او در این سمینار دربارهٔ استراتژی‌های طراحی سه پروژهٔ شاخصش که در سال ۱۹۸۹ در قالب مسابقهٔ معماری در آن‌ها شرکت کرده بود صحبت می‌کند. بخش دوم، مصاحبه با اوست که در قالب گفتمان، به پرسش‌هایی در مورد مقولات مرتبط به معماری نظیر؛ تاریخ، شهر، برنامه، طراحی و غیره و نیز سؤالاتی در مورد تعدادی از پروژه‌هایش پاسخ می‌دهد. بخش سوم، مقالهٔ جالب «سانفورد کوینتر»؛ نظریه‌پرداز کانادایی‌الاصل، استاد معماری موسسهٔ پِرَت نیویورک است که در آن، مهارت کولهاس در معماری را با مهارت «چاک ییگر» (خلبان برجستهٔ ارتش آمریکا و اسطورهٔ نبردها و رزمایش‌های هوایی) در پرواز مقایسه می‌کند.