کتاب ایران و نمایشگاه های جهانی تالیف امیر بانی مسعود

نمایشگاه‌های جهانی/اِکسپوزیسیون/اِکسپو مهمترین رویدادهای نمایشگاهی دنیا هستند و حضور در آنها برای کشورهای مختلف موجب افتخار و سربلندی و نیز کسب وجهه‌ی بین‌المللی و حائز اهمیّت و اولویت خاصّ است. «بازار مکاره» شاید تاریخی به قدمت تاریخ تمدّن بشری داشته، امّا آنچه «نمایشگاه جهانی» را، به‌ویژه در عصر مُدرن، مهم و متمایز ساخته، دستاوردهای اجتماعی، اقتصادی، علمی و پیشینه­ی فرهنگی و دورنمایی‌ست که از پیشرفت کشورها در آنها ارائه می‌شود. علاوه بر همه‌ی این نکات، نمایشگاه‌های جهانی از آغاز محل خودنمایی و اظهار وجود و، به عبارت دیگر، محلّ جولانِ معماران با طرّاحی ساختمان‌ها و غرفه‌های نمایشگاهی شده‌اند. پاویون/غرفه­های نمایشگاهی، به خودیِ خود، نه تنها ساختمان‌هایی تأثیرگذار بر جریان‌ها و سبْک‌های معماری بوده‌اند، بلکه به خودیِ خود بناهای شاخصی به شمار می‌آیند که هر کشور، سیمای فرهنگی و اقتصادی و تکنولوژی خود را در آن به معرض نمایش عموم جهانیان می‌گذارد.

هدفِ دفتر حاضر، که در سه فصل تنظیم شده، آن است تا نهایتاً جایگاه ایران در نمایشگاه‌های جهانی و بین‌المللی تخصّصی را با تأکید بر معماری پاویون/غرفه‌های ایران به تصویر بکشد. بدین منظور، در فصل اوّل با عنوان «تاریخچه‌ی شکل‌گیری نمایشگاه‌های جهانی» نخست شرحی از سیر تحوّلات نمایشگاه‌های جهان ارائه می‌کند. این فصل با شرح رویدادی دورانساز، یعنی برپایی نمایشگاه سال ۱۸۵۱ لندن، آغاز می‌شود و سپس با تأکید بر نکات مهم و کلیدی هر نمایشگاه، این روند را تا نمایشگاه سال ۲۰۲۰ دوبی تعقیب می‌کند.