کتاب پنجاه سال مد لباس 1950 تا 1999 میلادی تالیف مریم مونسی سرخه

دنیای هنر در قرن بیستم میلادی سرشار از نوآوری و نواندیشی‌هاست. در این قرن هنر از کارکرد زینتی و اشرافی خود فاصله گرفت و پیوسته در تلاش بود تا مسائل انسانی در جامعه را به عنوان یک هنر متعهد در نظر بگیرد. هنر به ویژه در نیمه دوم آن در پی تاثیرگذاری بر مخاطب بود. یکی از دلایل این امرف تعدد هنرمندان و تلاش ایشان برای جلب نظر نزد مخاطبان بود. حتی سعی داشتند با تنوعی از آثار، نوعی هیجان‌زدگی در مخاطب ایجاد کنند. در نیمه دوم قرن به دلیل اثرات پس از جنگ جهانی دوم، شرایط خاص در جوامع اروپایی و آمریکایی حاکم بود. همین شرایط سبب تغییر تفکرات هنرمندان و ایجاد جنبه‌های نوین هنری در کشورها شد. در این سال‌ها ادراکات زیبایی‌شناسی در هنرها دگرگون شد و سبب شد تا احساس مخاطب در پذیرش آثار هنری تغییر اساسی یابد. هدف از طرح این مباحث در کتاب آن است تا سبک‌های هنری و تفکر هنرمندان در بستر اجتماعی تحلیل گردد؛ سپس بازتاب این تفکر در آثار هنرمندان طراح لباس و پارچه بررسی شود.

بی‌شک در قرن بیستم انقلابی در زمینه هنرهای نوین با زبانی جدید رقم خورد. کثرت سبک‌ها، فرم‌ها، تجربیات و برنامه‌ها نسبت به دهه‌های گذشته به چشم می‌خورد. تنها تعداد محدودی از عناصر هنرآفرینی نمی‌کنند، بلکه هر شیئی می‌تواند با تکنیک‌های متعدد به عنوان یک رسانه ایفای نقش کند. امروزه هنرمند برای انتخاب نوع رسانه و تکنیک‌های انتقال، آزادی عمل بسیاری دارد. در این کتاب به نقد هنرهای نیمه دوم قرن بیستم میلادی پرداخته نشده، بلکه ابعاد ایجاد یک اثر و مولفه‌های تداوم آن در جریان اجتماع بررسی شده است.

این متن به دلیل بازخوانی دقیق‌تر مسائل اجتماعی و تاثیرات آنها در سبک‌های پارچه و لباس به پنج دهه تقسیم شده است. در هر ده سال گاه‌شمار بزرگ‌ترین مسائل اجتماعی و سیاسی دهه به اختصار بیان شده است. این تبیین به سبب آگاهی بر شرایط تاثیرگذار در جامعه بر انواع هنرها انجام می‌گردد. آنگاه تاثیرات سبک‌های ایجادشده در جامعه که به نوعی مرتبط با سبک پوششی هستند، مورد بررسی قرار می‌گیرند. سپس شرایط اجتماعی در طی ده سال با تمرکز بر عوامل تاثیرگذار بر هنر ـ صنعت پارچه و لباس بیان شده است. البسه زنان، مردان و کودکان به لحاظ ساختار، نوع پارچه‌ و افزونه‌ها ارائه گردیده است. در هنگام خوانش این موارد، خواننده می‌توان واژگان و اصطلاحات کلیدی از هر دهه به عنوان شعار اساسی در آن دوره را بالای صفحه ملاحظه کند تا ویژگی کلی دهه و گسترش کیفی آن را با هنرها تطبیق دهد. در پایان هر فصل جمع‌بندی جامعی از محتویات هر دهه ارائه شده است. پس از بیان 50 سال جزئیات تخصصی، هنرمندان شاخص که بزرگانی از نظر طراحی پارچه و لباس بودند، به ترتیب حروف الفبا بازخوانی شده‌اند.