کتاب رخدادهای معماری؛ معماران و مخاطبان خلاق نویسنده: جاناتان هیل مترجم: مهشید معتمد

درباره کتاب رخدادهای معماری؛ معماران و مخاطبان خلاق

رخدادهای معماری با نقدی بر تعاریف موجود از کاربر در معماری ـ که غالباً منفعل و قابل پیش بینی فرض شده است ـ کاربر را فردی متفکر و عملگرا معرفی می‌کند. این کتاب در مورد آگاهی معماران از خلاقیت کاربران است. کاربر خلاق، با نقشی اساسی که در بازی معماری دارد و با اهمیتی به‌اندازه‌ی معمار، می‌تواند معنایی نوین به فضا بخشیده و با رفتارهای از پیش تعیین شده در فضا مقابله کند. در ادامه این موضوع مطرح می‌شود که چگونه آگاهی از خلاقیت کاربر می‌تواند بر معماران، معماری و کانسپت‌های اولیه در خلق طرح‌های معماری اثر بگذارد.

کاربر، مخاطب و یا استفاده کننده‌ فضا [که در منبع اصلی این کتاب برای اشاره به آن از واژه‌ User استفاده شده است] و نقش معمار در شکل‌گیری رابطه میان او و فضا اصلی‌ترین مباحثی هستند که در این کتاب به آن‌ها پرداخته شده‌است. در این راستا، نویسنده در تلاش است تا با نگاهی به گستره‌ای وسیع از آثار طراحان، به ارتباط میان «معمار و مخاطب» پرداخته و آن را با ارتباط میان «هنرمند و بیننده» و یا «نویسنده و خواننده» مقایسه کند. این مقایسه بر مبنای نظریه‌ی «مرگ مؤلف» از رولان بارت استوار است؛ نظریه‌ای که تأثیر مهمی بر تولیدات هنری نیم قرن اخیر داشته اما باوجود ارتباط قویای که می‌تواند با نظریه‌های معماری داشته باشد، همچنان در این رشته و تولیداتِ آن ناشناخته باقی مانده است.

تصورِ معماران از نقشِ خود در محصولِ نهایی معماری، در تعریف آن‌ها از نقش کاربر معرفی می‌گردد. در بخش اول این کتاب، «نقش کاربر»، به انواع مدل‌های کاربر پرداخته می‌شود که در متون، سازه‌ها و فضاهای ساخته شده از ابتدای قرن بیستم یافت شده است. در این فصل شرح خواهیم داد که معماران چه تصوری از تأثیر کاربر بر آنچه طراحی کرده‌اند و ارتباط میان کاربر و معمار دارند.

معماران برای دستیابی به موقعیتِ اجتماعی و امنیتِ مالی خود، نیازمندِ گستره‌ای تعریف شده در علوم با مرزها و مفاهیم دقیق و محدود، هستند تا تخصص خود را اثبات کنند. یکی از اهداف حرفه‌ی معماری، معطوف به پیش بردنِ این تصور است که تنها معماران هستند که ساختمان‌ها و فضاهایی لایقِ عنوانِ معمارانه می‌سازند و ادعا می‌کنند که کاربر فردی قابل پیش‌بینی، جایی در تولیدِ معماری ندارد. کاربر، موضوعی مهم و مورد توجه در فرآیندِ طراحی است؛ اما برای معمار خطری بزرگ محسوب می‌شود؛ زیرا رفتار وی می‌تواند باعث تخریبِ ادعاهای معمار، مبنی بر قدرت وی به‌عنوان تنها پدیدآورِ معماری، شود.

نویسنده در این کتاب، حضورِ معماران و معماری را به‌عنوان حرفه‌ای مستقل متمایز می‌کند تا بتواند نشان دهد در آثارِ معماریِ طراحانی که ادعای تأثیرپذیری از کاربر را دارند، اثری از خلاقیتِ کاربر نیست. او با تحلیلِ فرآیندهایی آغاز کرده که معماران در آن‌ها، کاربر را منفعل و قابل پیش‌بینی معرفی می‌کنند. پس از بازترسیم آثار معماران، نویسندگان و هنرمندان منتخب، این موضوع را طرح می‌کند که درکِ صحیح از کاربر، به‌عنوان عنصرِ خلاق و غیرقابل پیش‌بینی، چگونه می‌تواند به معماری، معماران و ایده‌های تألیف در طراحی معماری غنا ببخشد. در انتها خواهد گفت که خلاقیت در کاربرد، می‌تواند به‌عنوان موضوع اصلیِ طراحی معماری قرار گیرد.